Khi nhắc đến lịch sử giày thể thao, người ta thường nhớ tới những cái tên như Phil Knight của Nike, Adi Dassler của adidas, hay anh em nhà Foster của Reebok. Nhưng có một người đàn ông Anh với phát minh cực kỳ đặc biệt lại không hề được thế giới tôn vinh đúng mức – John Mott, người đã phát minh ra đôi giày có đèn tự phát sáng đầu tiên trên thế giới từ năm 1994, thậm chí không cần pin. Hãy cùng Authentic Shoes khám phá hành trình của John Mott, người đã thắp sáng tuổi thơ của hàng triệu đứa trẻ, tạo dấu ấn sâu đậm trong văn hóa sneaker, nhưng lại bị lãng quên suốt ba thập kỷ.
Một phát minh vượt thời đại: Giày có đèn không cần pin
Năm 1994, John Mott – một nhà phát minh độc lập người Anh – đã tạo ra một nguyên mẫu giày tích hợp công nghệ piezoelectric film (màng áp điện), có thể tự phát sáng khi người mang bước đi, hoàn toàn không cần pin, không cần sạc hay thay thế năng lượng. Thay vì chỉ là món đồ chơi trẻ con, thiết kế này là một ứng dụng công nghệ thực thụ, nơi mỗi cú giậm chân sẽ tạo ra điện và kích hoạt đèn LED nhỏ phát sáng. Nguyên mẫu ban đầu được ông chế tạo bằng cách gắn hệ thống màng film vào một đôi giày ASICS. Chỉ cần gõ gót vào tay, đèn sẽ nhấp nháy—và điều kỳ diệu là, đến nay sau hơn 30 năm, những đôi nguyên mẫu ấy vẫn hoạt động bình thường.
Chi phí tạo ra nguyên mẫu đó là khoảng 13.500 bảng Anh (tương đương gần 33.000 bảng hiện tại), một khoản đầu tư khổng lồ với một cá nhân độc lập. Nhưng John Mott đã làm được, và thậm chí còn đưa sáng chế này lên sóng chương trình “Tomorrow’s World” của BBC – khiến khán giả thời bấy giờ sửng sốt.
Sáng tạo được chứng minh nhưng bị khước từ
Sau khi phát minh được công nhận, Mott nghĩ rằng con đường phía trước sẽ rộng mở. Nhưng trái lại, ông lần lượt bị từ chối bởi hàng loạt hãng giày nổi tiếng: Reebok, adidas, Clarks – tất cả đều nói "không". Với niềm tin mãnh liệt vào giá trị công nghệ mình tạo ra, Mott tiếp tục tìm hướng đi khác. Cuối cùng, ông cấp phép sáng chế này cho ASICS, thương hiệu đã ứng dụng nó vào hai mẫu giày nổi tiếng thời bấy giờ là GEL NITE-LYTE (1993) và GEL TWYLYTE (1994).
